خیلی از افراد بعد از نصب پنجره دوجداره متوجه میشوند که جهت باز شدن آن با چیدمان داخلی خانه هماهنگ نیست. مثلاً دستگیره سمت راست قرار دارد، اما به دلیل نزدیکی دیوار یا وجود کابینت، نیاز دارند پنجره به سمت چپ باز شود. این مسئله روی کارایی روزانه پنجره تأثیر مستقیم میگذارد. در این مقاله روشهای ممکن برای تغییر جهت باز شدن پنجره دوجداره را بررسی میکنیم و توضیح میدهیم که برای کدام نوع پنجره این کار شدنی است. همچنین به شما میگوییم که چرا بعضی از پنجرهها را هرگز نمیتوان تغییر جهت داد و چگونه میتوانید هنگام سفارش پنجره، از بروز این مشکل جلوگیری کنید.
فهرست مطالب
آیا همه پنجرههای دوجداره قابلیت تغییر جهت دارند؟
خیر. این کار به نوع سازوکار بازشوی پنجره بستگی دارد. انواع پنجره دوجداره بر اساس نحوه اتصال به چهارچوب به دو دسته اصلی لولایی و کشویی (ریلی) تقسیم میشوند. تغییر جهت بازشدن برای مدلهای لولایی تقریباً غیرممکن و هزینهبر است، اما برای مدلهای کشویی شدنی میباشد. در ادامه هر کدام را جداگانه توضیح میدهیم تا به راحتی تشخیص دهید که پنجره شما جزو کدام دسته است.
تفاوت پنجره لولایی و کشویی در تغییر جهت باز شدن
پنجره دوجداره لولایی با لولا به چهارچوب متصل میشود و جهت باز شدن آن (چپ یا راست) هنگام ساخت در کارخانه تعیین میگردد. جابهجایی لولا نیازمند تغییر کل ساختار چهارچوب و لنگه پنجره است. در مقابل، پنجره دوجداره کشویی یا ریلی روی ریل حرکت میکند و جهت باز شدن آن وابسته به مسیر لغزش است. در این نوع پنجرهها، تغییر مسیر بازشدن نسبتاً آسانتر بوده و معمولاً با تعویض جای لنگهها یا تنظیم ریلها انجام میگیرد.
چه عواملی باعث نیاز به تغییر جهت میشوند؟
عوامل متعددی وجود دارد که شما را به این کار وامیدارد. شناخت این عوامل کمک میکند قبل از هر اقدامی، اول مطمئن شوید که واقعاً به تغییر جهت نیاز دارید یا میتوانید با جابهجایی وسایل مشکل را حل کنید.
نزدیکی به دیوار یا ستون رایجترین دلیل است. فرض کنید پنجره کنار دیوار زاویهدار باز میشود و دستگیره در سمت دیوار قرار دارد. در این حالت برای باز کردن پنجره باید دست خود را به سختی در شکاف باریک فرو کنید. این وضعیت نه تنها آزاردهنده است، بلکه در مواقع اضطراری مانند آتشسوزی، خروج از پنجره را غیرممکن میکند.
دلیل دوم برخورد با لوازم خانگی یا کابینت است. در آشپزخانههای کوچک، بسیاری از افراد پس از نصب پنجره میبینند که لنگه بازشونده به یخچال یا هود برخورد میکند. یا در اتاق خواب، کمد دیواری مانع باز شدن کامل پنجره میشود.
روش تغییر جهت در پنجره کشویی (ریلی)
اگر پنجره شما از نوع کشویی دو یا سه لنگه است، تغییر جهت باز شدن پنجره دوجداره کشویی معمولاً با جابهجایی لنگهها امکانپذیر میشود. این کار را خودتان هم میتوانید انجام دهید، به شرطی که دقت و حوصله کافی داشته باشید. مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
۱. برداشتن لنگهها از روی ریل
ابتدا لنگهها را به سمت وسط هدایت کنید. سپس هر لنگه را با دو دست از پایین گرفته و به سمت بالا بلند کنید. معمولاً پس از بلند کردن ۵ تا ۱۰ سانتیمتر، لنگه از ریل پایین آزاد میشود. آن را به سمت بیرون متمایل کرده و خارج کنید. این کار را برای همه لنگهها انجام دهید.
۲. تعویض جای لنگهها
در پنجره کشویی دو لنگه، یک لنگه ثابت و یک لنگه متحرک دارید. لنگه ثابت معمولاً در سمت مخالف دستگیره اصلی قرار دارد و حرکت نمیکند. لنگه متحرک به چپ و راست روی ریل حرکت میکند. برای تغییر جهت بازشدن، کافی است جای این دو لنگه را عوض کنید. یعنی لنگه ثابت را به جای لنگه متحرک نصب کنید و برعکس. در بسیاری از پنجرههای کشویی دو لنگه، یک لنگه روی ریل جلو و دیگری روی ریل عقب حرکت میکند. با تعویض جای آنها، جهت بازشدن عوض میشود.
۳. تنظیم ریل و زائدههای پایینی
در زیر هر لنگه، زائدههای پلاستیکی یا فلزی کوچکی وجود دارد که وظیفه هدایت لنگه روی ریل را بر عهده دارند. گاهی برای تغییر جهت، باید این زائدهها را جابهجا کنید تا لنگه روی ریل مناسب قرار گیرد. برای این کار کافی است پیچ نگهدارنده زائده را باز کرده، زائده را به جایگاه دیگر منتقل کرده و دوباره پیچ را سفت کنید.
۴. نصب مجدد و تست روان بودن حرکت
پس از جابهجایی، لنگهها را به ترتیب معکوس روی ریل نصب کنید. اول لنگه عقب، بعد لنگه جلو. سپس پنجره را چند بار باز و بسته کنید تا از حرکت نرم و صحیح آن مطمئن شوید. اگر در حین حرکت صدای سایش یا قفل شدن شنیدید، یعنی لنگه در جای درستی قرار نگرفته است. در این صورت باید لنگه را خارج کرده و دوباره نصب کنید.
نکته مهم: این تغییر در پنجرههای کشویی کاملاً برگشتپذیر است و به سازه آسیب نمیزند. اگر از نتیجه راضی نبودید، میتوانید لنگهها را به جای اول خود بازگردانید.
آیا پنجره دوحالته قابل تغییر جهت است؟
پنجره دوجداره دوحالته (تیلت اند ترن) به شما اجازه میدهد پنجره را به دو شکل لولایی (بازشدن کامل) یا خوابیده (تهویه از بالا) استفاده کنید. در این مدلها، جهت بازشدن لولایی در کارخانه تعیین میشود و تغییر آن نیازمند تعویض یراقآلات اصلی (مکانیزم مرکزی) است. به طور تخصصی، تغییر جهت بازشدن در این پنجرهها بدون تعویض کامل یراقآلات توصیه نمیشود.
اما آنچه کاربر میتواند انجام دهد، معکوس کردن حالت خوابیده نیست، بلکه تنها تنظیم زاویه بازشدن در همان جهت قبلی است. بنابراین اگر پنجره دوحالته شما به سمت راست باز میشود، برای چپ باز کردن آن باید کل یراقآلات که هزینه بالایی دارد عوض شود. در نتیجه برای این نوع پنجرهها، تغییر جهت باز شدن عملاً مقرونبهصرفه نیست.
برای آگاهی بیشتر، یراقآلات پنجره دوحالته شامل یک مکانیزم مرکزی است که حرکات چرخشی و خوابیده را هماهنگ میکند. این مکانیزم برای باز شدن به راست یا چپ، به صورت آینهای طراحی میشود. یعنی قطعات سمت راست با قطعات سمت چپ فرق دارد. به همین دلیل، صرفاً با جابهجایی لنگه نمیتوان جهت را عوض کرد.
ابزارها برای تغییر جهت بازشدن پنجره دوجداره
برای انجام این کار در پنجرههای کشویی، به ابزار زیر نیاز دارید. تهیه این ابزارها هزینه ناچیزی دارد و در هر جعبه ابزار خانگی پیدا میشود.
-
پیچگوشتی چهارسو و دو سو: برای باز و بسته کردن پیچهای زائدههای ریل و دستگیره
-
آچار آلن (در صورت وجود پیچهای تنظیم): برخی پنجرههای مدرن به جای پیچ معمولی، پیچ آلنی دارند
-
دستکش کار: برای جلوگیری از بریدگی لبههای تیز آلومینیوم یا پروفیل یوپیویسی
-
روانکننده مناسب ریل: اسپری سیلیکون یا روغن مخصوص ریل پنجره (از روغن موتور یا گریس استفاده نکنید چون گردوغبار جذب میکند)
توجه ایمنی: قبل از شروع کار، از محکم بودن چهارچوب اصلی پنجره در دیوار اطمینان حاصل کنید. لنگههای پنجره را روی یک سطح نرم (مقوا، پتو یا موکت) قرار دهید تا خط و خش روی شیشه یا پروفیل ایجاد نشود. اگر پنجره در طبقه بالای ساختمان نصب شده است، مراقب باشید لنگه هنگام خارج کردن از ریل به پایین سقوط نکند.
همچنین اگر هرگز قبلاً لنگه پنجره را از ریل خارج نکردهاید، بهتر است از یک نفر دیگر کمک بگیرید. وزن لنگه پنجره دوجداره (مخصوصاً با شیشه دوجداره) ممکن است ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم باشد که برای یک نفر سنگین است.
چرا تغییر جهت در پنجره لولایی غیرممکن است؟
در پنجرههای لولایی، لولاها به صورت نامتقارن روی لنگه و چهارچوب نصب میشوند. پینهای لولا با دقت بالا در کارخانه جایگذاری میگردد. برای تغییر جهت باز شدن از راست به چپ، باید:
-
کل لنگه را ۱۸۰ درجه بچرخانید (که جای دستگیره و لولا عوض میشود)
-
محل قفلهای ضامن روی چهارچوب را دوباره تراشکاری کنید
-
یراقآلات لولا را کاملاً تعویض نمایید
برای تغییر جهت در این نوع پنجره، نه تنها باید یراقآلات را کاملاً تعویض کرد، بلکه خود لنگه نیز باید تعویض شود یا دوباره سوراخکاری گردد. دلیل این کار مشخص است: سوراخهای مربوط به یراقآلات قبلی روی پروفیل باقی میماند و قابل پوشاندن نیست. بنابراین در لنگه جدید باید جای جدیدی برای یراقآلات سوراخکاری کرد.
برای درک بهتر، یک مثال بزنیم. فرض کنید یک کتاب قطور را در قفسه گذاشتهاید، به طوری که جلد کتاب به سمت شماست. حالا میخواهید کتاب را طوری بچرخانید که پشت جلد به سمت شما بیاید، اما لولای کتاب در همان سمت قبلی باقی بماند. این کار غیرممکن است. دقیقاً همین اتفاق برای پنجره لولایی میافتد. لولاها مانند لولای کتاب عمل میکنند و جابهجایی آنها نیازمند باز کردن کل ساختار است.
علاوه بر این، در پنجره لولایی، سنگینی لنگه توسط لولاها تحمل میشود. اگر لولاها در جای نامناسبی نصب شوند، بعد از مدتی لنگه آویزان میشود و دیگر به درستی بسته نمیشود. در نتیجه نفوذ گردوغبار، صدا و آب از اطراف پنجره آغاز میگردد.
نکات پیشگیری هنگام سفارش پنجره دوجداره
بهترین راه برای جلوگیری از این دردسر، دقت در هنگام سفارش اولیه پنجره است. متأسفانه خیلی از افراد وقتی پنجره سفارش میدهند، فقط به جنس و رنگ و قیمت توجه میکنند و به جهت بازشدن اهمیت نمیدهند. بعد از نصب تازه متوجه اشتباه خود میشوند. این موارد را حتماً با تولیدکننده در میان بگذارید:
-
نقشه دقیق بازشدن: روی یک کاغذ ساده، موقعیت پنجره را در دیوار بکشید. مشخص کنید که دیوار در کدام سمت پنجره قرار دارد و کابینت یا مانع دیگر در کدام طرف است. سپس بنویسید که میخواهید دستگیره در کدام سمت باشد و لنگه به کدام سمت باز شود.
-
عکس یا فیلم از موقعیت پنجره در ساختمان: اگر پنجره در حال ساخت یا بازسازی است، از گوشهای که پنجره نصب میشود عکس بگیرید. موانع احتمالی مثل لوله، کولر، کابینت، پریز برق، یا رادیاتور را در عکس مشخص کنید.
-
نوع یراقآلات متناسب با وزن و ابعاد لنگه: برای لنگههای بزرگ و سنگین باید از لولاهای تقویتشده استفاده کرد. حتماً این موضوع را با تولیدکننده چک کنید.
-
ثبت در قرارداد: حتماً جهت بازشدن به صورت مکتوب در فاکتور یا قرارداد قید شود. بنویسید: «پنجره سمت راست دیوار، به سمت چپ باز شود» یا «پنجره آشپزخانه، دستگیره سمت چپ، بازشو به سمت داخل و راست». این کار از بروز اختلاف بعد از نصب جلوگیری میکند.
یک نکته اضافی: اگر هنوز پنجره سفارش ندادهاید، میتوانید پنجرههایی سفارش دهید که قابلیت تغییر جهت دارند. برخی تولیدکنندگان پنجره کشویی با طراحی متقارن تولید میکنند که در آن هر دو لنگه به صورت متحرک هستند. در این مدلها، شما میتوانید هر زمان که خواستید جهت بازشدن را عوض کنید بدون اینکه نیاز به ابزار خاصی باشد.
جمعبندی
تغییر جهت باز شدن پنجره دوجداره برای مدلهای لولایی غیرممکن یا بسیار پرهزینه است؛ اما در پنجرههای کشویی (ریلی) با جابهجایی ساده لنگهها قابل انجام میباشد. برای پنجرههای دوحالته نیز این کار تخصصی بوده و بدون تعویض کامل یراقآلات شدنی نیست. بهترین راهکار، دقت در هنگام سفارش و ذکر دقیق جهت بازشدن در قرارداد با کارخانه است. چنانچه پنجره کشویی دارید و نیاز به تغییر جهت دارید، با رعایت نکات ایمنی و استفاده از ابزار مناسب، این کار را خودتان میتوانید انجام دهید. در غیر این صورت، تماس با نصاب حرفهای هزینه منطقی داشته و از آسیب به پنجره جلوگیری میکند.
به یاد داشته باشید که هرگز سعی نکنید جهت بازشدن پنجره لولایی را با زور یا ابزار غیراستاندارد تغییر دهید. این کار نه تنها نتیجه نمیدهد، بلکه به قفل و لولا و حتی شیشه آسیب جدی وارد میکند. در چنین شرایطی، سه راه منطقی پیش روی شماست: نخست پذیرفتن همان جهت بازشدن و تطبیق چیدمان خانه با آن؛ دوم تماس با تولیدکننده اصلی پنجره برای اصلاح لنگه به جهت دلخواه (که شامل تعویض یراقآلات و سوراخکاری مجدد پروفیل است)؛ سوم تعویض کامل پنجره با یک پنجره کشویی که قابلیت تنظیم آسانتری دارد. برای دریافت مشاوره دقیق و سفارش پنجرههای با کیفیت با قابلیت تنظیم جهت بازشدن، میتوانید با کارشناسان پاردیک وین تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره جهت باز شدن پنجره دوجداره
۱. آیا میتوانم جهت بازشدن پنجره دوجداره لولایی را خودم تغییر دهم؟
خیر. پنجره لولایی به دلیل طراحی نامتقارن لولاها، امکان تغییر جهت در محل را ندارد. هرگونه تلاش با زور یا ابزار غیراستاندارد به لولا، قفل و شیشه آسیب میزند. تنها راه فنی، تعویض یراقآلات و سوراخکاری مجدد پروفیل توسط تولیدکننده است که هزینه بالایی دارد.
۲. هزینه تغییر جهت بازشدن پنجره دوحالته چقدر است؟
این هزینه برابر با خرید یک ست کامل یراقآلات جدید به اضافه دستمزد نصاب است. معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ درصد قیمت یک پنجره جدید تمام میشود. برای پنجرههای ارزانقیمت، تعویض کامل پنجره با مدل کشویی مقرونبهصرفهتر خواهد بود.
۳. آیا پس از تغییر جهت باز شدن پنجره کشویی، عایق بودن آن کاهش مییابد؟
اگر جابهجایی لنگهها به درستی انجام شود و زائدههای آببند (گسکت) تنظیم گردند، عایق صدا و گردوغبار تغییری نمیکند. در غیر این صورت، احتمال نفوذ باد و صدا وجود دارد. توصیه میشود پس از هر جابهجایی، آببندی دور لنگه را بررسی کنید.
